Tanımı ve Hukuki Mahiyeti

Aracım Değer Kaybetti / Araç Değer kaybı , aracın trafik kazası sonucu hasarlanıp , onarılmasından sonraki değeri ile hiç hasarlanmamış haldeki değeri arasındaki farka dair olup, araçtaki değer kaybı belirlenirken, aracın markası, yaşı, modeli ve hasar gördüğü kısımları dikkate alınır.

Aracın kaza tarihinden önceki 2. El satış değerinin tespiti ile aracın tamir edildikten sonra ikinci el satış değerinin tespiti ve arasındaki fark göz önününe alınmaktadır. (T.C. Yargıtay 17. H.D. 2016/966 Esas , 2016/5728 Karar ve 10/05/2016 Tarih)

Yüksek mahkemenin yapmış olduğu tanımdan da anlaşılacağı üzere ; trafik kazası sonrası araçta fiyatındaki düşüşe değer kaybı denilmektedir.

Hukuki mahiyeti itibariyle haksız fiilden doğan tazminattır.

Bu sebeple haksız fiilin unsurları bu tarz dosyalarda da aranmaktadır.

Bu unsurlar; Fiil, Zarar, İlliyet Bağı, Hukuka Aykırılık, Kusurdur. Değer kaybı aynı zamanda gerçek zarar kapsamındadır.

Başvuru Yolu ve Usulü

Araçta trafik kazası sonucu meydana gelen değer kaybının karşılanması elbette bazı aşamalardan geçmesi ve talebe bağlıdır.

Bunun için öncelikle kazaya sebebiyet veren aracın sigorta şirketine değer kaybının giderilmesi adına başvurulur.

Sigortaya başvuru dava şartı olup, başvurmadan dava açılması halinde dava usulden reddedilecektir.

Sigortaya başvuru , başvuru dilekçesi ve sigorta şirketinin talep etmiş olduğu evraklar hazırlanarak yapılır.

Bu evraklar mail yolu ile ya da posta yolu ile sigorta şirketinin genel müdürlüğüne gönderilmelidir.

Gönderilmesinin ardından sigorta şirketinde araca özel hasar dosyası açılacak ve gönderilen evraklar incelenerek değer kaybı hesabı yapılacaktır.

Açıklamalardan da anlaşılacağı üzere değer kaybı birden fazla aracın karıştığı trafik kazalarında talep edilebilir.

İlaveten zarar veren taraf, kusuru oranında gerçek zarardan sorumlu olacağı için; talep eden tarafın tam kusurlu olmaması gerekmektedir.

Sigorta şirketinin olumsuz veya kısmen ödeme yaptığı şeklindeki dönüşlerinden sonra dava yolu veya sigorta tahkim komisyonuna gitme yolu açılmaktadır.

Genelde sigorta şirketleri gerçek değer kaybının çok aşağısında ödemeler yaptığı için dosya bu aşamada çözüme kavuşamamaktadır.

Değer Kaybı Davası ve Hesaplama

Sigorta şirketine başvurulup olumsuz sonuç alındıktan sonra dava yoluna gidilmek isteniyorsa öncelikle arabulucuya başvurulur.

Arabulucuya başvurulurken Sigorta Şirketi, Araç sürücüsü ve Araç sahibi(maliki) taraf gösterilmelidir.

Arabulucuya başvurma dava şartı olup başvuru yapılmadan dava açılırsa usulden reddedilecektir. Arabulucuda anlaşılamazsa talep eden tarafın dava açma yolu açılacaktır.

Değer kaybı davaları birçok hukuk davasına nazaran daha hızlı sonuçlanmaktadır.

Hemen belirtelim ki; dava belirsiz alacak davası olarak açılmaktadır, Yüksek Mahkeme’nin yeni tarihli kararları da bu yöndedir.

Dava açıldıktan sonra zararın tespiti ve hesaplamanın yapılabilmesi için dosya bilirkişiye tevdi edilecektir.

Bilirkişi raporundan sonra ise (itiraz veya yeniden rapor aldırma olmazsa) yerel mahkeme hüküm kuracaktır.

Karara karşı istinaf ve temyiz yönünden genel hükümler uygulanmaktadır

Zamanaşımı, Yetkili ve Görevli Mahkeme, Yargılama Usulü

Değer kaybı davası basit yargılama usulüne tabidir. Görevli mahkeme Asliye Hukuk mahkemesidir.

Ancak dava sigorta şirketine karşı da açılacaksa görevli mahkeme Asliye Ticaret Mahkemeleridir.

Eğer dava sigorta şirketine değil de diğer taraflara açılacaksa ve bu taraflardan biri tacir sıfatına sahip değilse dava yine Asliye Hukuk Mahkemesinde açılır.

Taraf tespiti ve teşkilini dikkatli sağlanması akabinde davanın doğru mahkemede açılması önem arz ettiğinden bu tarz dosyaların avukat vasıtasıyla yürütülmesi tavsiye edilmektedir.

Değer kaybı dosyalarında önemli olan bir diğer durum ise davanın süresi içerisinde açılmasıdır.

Araç değer kaybı taleplerinde TBK Md. 72’de düzenlenen 2 yıllık ve 10 yıllık zamanaşımı süreleri esas alınır.

Yani zarara uğrayan, zarara neden olan kimseyi öğrendiği tarihten itibaren 2 yıl ve her halde zararın gerçekleştiği tarihten itibaren 10 yıl içerisinde dava açmalıdır.

Aksi takdirde talep ve dava hakkı zamanaşımına uğrar.

Sigorta Tahkim Komisyonu

Zarar gören kimse dava yolu haricinde sigorta tahkim komisyonuna da başvurabilir.

Bu komisyona başvurmanın da bazı şartları bulunmaktadır.

Başvuru için öncelikle ilgili sigorta şirketine başvuru yapılması gerekmektedir.

İlgili sigorta şirketi yapılan başvuruya 15 gün içerisinde cevap vermez,
veya gerçek değer kaybından daha az bir ödeme yaparsa bu takdirde zarara uğrayan tahkime başvurabilir.

Ancak az ödeme yapılması halinde ilgili sigorta şirketinden ödeme miktarı için son kararın bildirilmesi istenir.

Bu talebe de 15 günlük süre içinde cevap verilmemesi veya ödeme yapılmaması halinde Sigorta Tahkim Komisyonu’na başvurulabilir.

Sigorta Tahkim Komisyonu’nun dava yoluna gidilmesine nazaran daha avantajlı olduğu durumlar vardır.

Örnek vermek gerekirse; Tahkimde yargılama süresi daha kısa ve hızlı işlemektedir.

İlaveten dava açmaya göre daha düşük bir maliyeti bulunmaktadır.

Tahkimde yargılama süreci uzman kişiler tarafından yürütülmektedir.

Dava yolunda ise değer kaybı bilirkişiler tarafından hesaplanmaktadır.

Tahkim kararlarında 40.000,00 TL’yi aşmayan sonuçlar çıkarsa temyiz edilemez.

5.000,00 TL ile 40.000,00 TL arasındaki sonuçlar için 1 defaya mahsus olmak üzere, kararın bildiriminden itibaren 10 gün içerisinde komisyon nezdinde itiraz edilebilir.

Son olarak da 5.000,00 TL’nin altında verilen kararlar kesin hüküm niteliğindedir, bu kararlara itiraz edilemez.

Her ne kadar faydası çok gibi görünse de belli başlı sakıncaları da göz önünde bulundurulmalıdır.

Evvela tahkimde dava yolunda olduğu gibi bilgi, belge ve tanıkların zorla getirilmesi söz konusu değildir.

İlaveten katılmamakla beraber tahkimde görev yapan hakemlerin bağımsızlığını yitirebileceği , kanuni bir temsilci olduğu düşüncesine bürünerek doğru kararların çıkmayacağı yönünde düşünenler de vardır.

Sonuç itibariyle ; değer kaybı dosyaları, kaza sonrası piyasadaki rayiç fiyatların aşağısında satılan araçların sahiplerine bir nebze olsun ilaç gibi gelmekte, uğranılan zarar giderilmektedir.

Gerçek değer kaybının alınması, sürecin hızlı işletilmesi ve hak kaybına uğranılmaması adına bu tarz dosyalarda avukat yardımından faydalanılması tavsiye edilmektedir.

Sıkça Sorulan Sorular

Araç değer kaybı davası kime karşı açılır ? Tazminatı kimden alabilirim ?

Değer kaybı talebi için aracın sigorta şirketine , araç sürücüsüne ve araç malikine karşı dava açılabilir.

Genel olarak , tahsil kabiliyeti yüksek olması nedeniyle sigorta şirketinden bu zarar tazmin edilir.

Kazanın oluşumunda %50 ben kusurlu isem değer kaybı alabilir miyim?

Evet, kusur oranında tazminat belirlenir.

Sigorta şirketi tazminatı ödediğinde, sürücüden bu parayı ister mi ? Sigortalı herhangi bir zarara uğrar mı ?

Bu soruya hayır cevabı vermek mümkün.

Şayet kazada kusurlu olan sürücü alkollü ise veya ehliyetsiz araç kullanıyorsa bu takdirde sigorta şirketi sürücüye rücu edebilir yani ödemiş olduğu değer kaybını sürücüden alabilir.

Değer kaybı alabilmem için aracımın modeli düşük ise sıkıntı olur mu ? Modeli en az kaç olmalıdır?

Araç modelleri bakımından herhangi bir sınır konulmamıştır.

Bununla birlikte modelin düşük olması değer kaybı miktarının da düşük olması sonucunu doğurabilmektedir.

Aracım daha önce kaza yaptı, ikinci kazada değer kaybı alabilir miyim?

İkinci kazadan sonra da değer kaybını talep edebilirsiniz.

Ancak ikinci kaza ile ilk kaza nedeniyle aynı bölgede veya yerde hasar oluşmuşsa sadece o bölgenin değer kaybını talep edemezsiniz.

Araç değer kaybı hesaplaması nasıl yapılır ?

İlgili yönetmelikteki hesap tablosu nazara alınarak ve piyasadaki değer düşüşüne bakılarak bir hesaplama yapılmaktadır.

Aracınızın değer kaybının ne kadar olduğunu belirlemek ve bu konuda
süreci başlatmak için tarafımıza başvuruda bulunabilirsiniz.

Aracımla duvara, hayvana çarptım değer kaybı alabilir miyim ? Tek araçlı trafik kazalarında değer kaybı alınabilir mi ?

Hayır , alınamaz.

Birden fazla aracın karıştığı trafik kazalarında değer kaybı talep edilebilir.

180.000 Km’de olan araçla kaza yaptım. Değer kaybı tazminatını alabilir miyim?

Evet, alınabilir. KM konusunda herhangi bir sınırlama bulunmaktadır.

Ancak değer kaybının hesaplanmasında araç kilometresinin de göz önüne alındığını belirtmekte fayda var.

Değer kaybı başvurusu yapılırken, sigorta şirketine hangi evrakları göndermeliyim ?

Sigortalıya ait araç ruhsatı, Hasar tutanakları , Mağdura ait kimlik fotokopisi, Hasar Ekspertiz Raporu ,Hasarlı fotoğraflar talep edilmektedir.

Araç değer kaybı başvurusu için zamanaşımı süresi ne kadardır?

Kazadan itibaren 2 yıl içerisinde değer kaybı talep edilmelidir.